İş Ahlakı - Performans İlişkisi

Çalışanların, işe zamanında gelmek ve işten zamanında ayrılmak, işi zamanında bitirmek, işletme malzemelerini kişisel amaçlar için kullanmamak, görevlerini başkalarına yüklememek, başkalarını rahatsız edecek ve işlerini aksatacak davranışlarda bulunmamak (Aras, 2001, s. 44) gibi ahlaki tutum ve davranışlarının da örgütsel sonuçlara olumlu katkılarda bulunacağı söylenebilir.

İş ahlakı ile performans ilişkisine dair birçok çalışma yapılmıştır. Genel olarak, ahlaki ilkelere sahip insanların performansları daha yüksek olmaktadır (Zaim, 2013, s. 194). İş hayatında örgütsel sonuçları en çok etkileyen ahlaki özellikler, dürüst, güvenilir, adil, herkese eşit, tarafsız, sorumluluk sahibi, hukuka ve yasalara bağlı ve bağımsız olmaktır (Ergün ve Kudret, 2005; Uzunçarşılı, Toprak ve Ersun, 2000; Zaim, 2013)


Çalışanların iş güvenliğini sağlamak, çalışma ortamını sağlık koşullarına uygun olarak düzenlemek, tatminkar bir ücret politikası izlemek, sendikal faaliyetlere karşı hoşgörülü olmak, çalışanların mahremiyet haklarına özen göstermek, personel seçiminde ve terfiinde liyakati esas almak, çalışanlardan herhangi birinin mesleki yeterliliğine ve güvenilirliğine yönelik duygusal taciz ve küçük düşürücü davranışlar sergilememek, ırk ve cinsiyet ayrımcılığı yapmamak, çocuk ve kadın emeğini sömürmemek, cinsel taciz olaylarına karşı caydırıcı önlemler almak ve çeşitli sosyal hakları teslim etmek gibi emeğin kalitesini de yükseltici ahlaki uygulamalar, işletme güvenilirliğinin ve verimlilik artışının ana koşulları arasında gösterilmiştir (İlhan, 2009, s. 263-264). Buna paralel olarak çalışanların, işe zamanında gelmek ve işten zamanında ayrılmak, işi zamanında bitirmek, işletme malzemelerini kişisel amaçlar için kullanmamak, görevlerini başkalarına yüklememek, başkalarını rahatsız edecek ve işlerini aksatacak davranışlarda bulunmamak (Aras, 2001, s. 44) gibi ahlaki tutum ve davranışlarının da örgütsel sonuçlara olumlu katkılarda bulunacağı söylenebilir.


Kore ve Japonya'daki şirketlerde yapılan çalışmalara göre, iş etiği uzun dönemde karlılığa önemli katkılarda bulunmaktadır (Lee ve Yoshihara, 1997). "Fortune dergisinin her yıl yaptığı itibarlı şirketler sıralaması, sosyal performans olarak tanımlanan etik davranış ve sosyal sorumluluğun şirket itibarını artırdığını ortaya koymaktadır. Algılanan etik derecesinin yüksek olduğu örgütlerde iş tatmini fazladır (Babin ve ark., 2000; Joseph ve Deshpande, 1997; Koh ve Boo, 2001; Mulki ve ark., 2006; Schwepker, 2001; Schwepker ve Hartline, 2005; Vitell, Ramos ve Nishihara ve Nishihara, 2009). Etik anlayışa sahip örgütler sosyal sorumluluk faaliyetlerine daha fazla önem vermekte, bu örgütlerde çalışanlar daha etkin, pazar payı ve kârlılık gibi performanslar daha yüksek olmaktadır (Jin ve Drozdenko, 2009). Ahlaki değerlere saygılı liderlik öncelikle çalışanların verimliliğini, memnuniyetini ve şirkete bağlılığını arttırmaktadır (Kerns, 2005). Sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabilmek için ahlaki ilkeler doğrultusunda hareket etmek zorunludur (Hitt ve Collins, 2007).


İşletmelerde yöneticilerin ahlaki kararlar verme eğilimini etkileyen en önemli unsurlar, faaliyette bulunulan sektör, işletme çevresinin kültürü, örgütün kendi kültürü ve yöneticilerin kişisel tecrübeleri iken, ahlaki kararlar verilmesinin en önemli nedenleri üst düzey yöneticiler ve kanunların yaptırım gücünün yetersiz olmasıdır (Yurtsever, 1997).


Kaynak: Prof. Dr. Mehveş Tarım, Prof. Dr. Halil Zaim, Arş. Gör. Yasemin Torun, İş Ahlakı Uygulamalarının Hastane Performansına Etkisi: Kamu Hastaneleri Üzerine Bir Saha Çalışması, İş Ahlakı Dergisi, s. 125-126, Güz 2015

4 görüntüleme
Join my mailing list