İlk Müslüman Türk Devleti Nasıl 7 Asır Ayakta Kaldı?

8-14. asırlar arasında hüküm süren İtil (Volga) Bulgar Devleti'nde suçluya taviz vermeyen bir sosyal adalet düzeni ve ticaretin canlandırılarak halkın refahının gözetildiği bir iktisadî sistem işletilirdi. İşte bu sıra dışı devleti 7 asır ayakta tutan sırlar...

İtil (Volga) Bulgar Devleti, Karadeniz'in kuzeyinde, Volga Nehri bölgesinde, 8. yüzyılın ilk yarısında Ogur (Bulgar) Türkleri tarafından kurulmuş ilk Müslüman Türk devletlerindendir. 1399 yılında yıkıldığı düşünülürse, Osmanlı Devleti kadar uzun ömürlü bir devlet olduğu anlaşılır.


500 bin aileden oluşan İtil Bulgar halkı, Hazar Denizi'ne dökülen ve Hazarlar ile Slavlar arasında sınır oluşturan İtil Nehri kıyısında yaşardı. Bir kısmı çadırlarda ikamet ederdi, bir kısmı da göçebeydi. İtil Bulgar hükümdarı da kendisi için özel olarak yapılmış çok büyük bir çadırda yaşardı. O kadar büyüktü ki bu çadır, içine 1000 kişiden fazla insan sığabiliyordu. İçi Ermeni kumaşlarıyla döşenmiş olup ortasında hükümdarın oturduğu taht bulunurdu. İtil Bulgar halkının sosyal ve iktisadî hayatıyla ilgili şaşırtıcı âdet ve kanunlar, Müslüman Türk devletleri tarihinde önemli bir yere sahip olan bu toplumun nasıl 7 asra yakın bir süre ayakta kaldığı sorusunu aydınlatan ayrıntılar barındırıyor.