Medeniyet Kavramı Nereden Geldi?

19. yy.'ın ortalarında dilimize kattığımız "Medeniyet" ifadesi nereden gelmektedir? Prof. Dr. Tahsin Görgün Hocamızın "Medeniyet Meselesi" kitabında bu soruya uzun uzadıya cevap veriliyor. İşte bu güzel eserden biraz uzun fakat kavramın muhtevası itibariyle oldukça kısa kalan bir bölümü istifadenize sunuyoruz. İyi okumalar.

"Civilisation" terimi Batı dillerinde ilk defa Mirabeau tarafından 1757 yılında basılan "L'Ami des Hommes ou Traité de la Population" isimli kitapta kullanılıyor. Bu kelimenin kullanıldığı bağlam oldukça dikkat çekici gözüküyor. Mirabeau, düzenli bir toplumda üç önemli unsurun (din görevlileri, askerler ve yöneticiler) bulunması gerektiğini ve bunların uyum içerisinde kendi fonksiyonlarını icra etmeleri gerektiğini söylerken, bunlar arasında dinin ve din görevlilerinin konumunun ihmal edilemeyecek kadar önemli olduğunu; hatta din görevlilerinin düzenli bir toplumda en önemli konumu uhdelerinde taşıdıklarını ifade etmektedir.


"A bon droit les Ministres de la Religion ont-ils le premier rang dans une société bien ordonnée. La Religion est sans contredit le premier & le plus utile frein de l'humanité: C'est le premier ressort de la civilisation; elle nous préche et nous rappelle sans cesse la confraternité, adoucit notre coeur, éleve notre esprit, flatte et dirige notre imagination en étendant le champ des récompenses et des avantages dans un territoire sans bornes et nous intéresse à la fortune d'autrui en ce genre, tandis que nous l'envions presque par tout ailleurs."*