Sükûtun Fazileti

“Kulun kalbi dosdoğru olmadıkça imanı dosdoğru olmaz. Dili dosdoğru olmadıkça, kalbi dosdoğru olmaz. Kişi, komşusu kendisinin kötülüğünden emin olmadıkça cennete giremez.”

Bil ki, dilin şerrinden kurtulmanın en kestirme yolu sükûttur. Bu sebeple, İslâm sükûtu övmüş ve Allah Resulü şöyle buyurmuştur:

“Kim sükût ederse selamet bulur.”1

“Susmak, hikmettir; fakat susan azdır.”2

Abdullah b. Süfyan (r.a.)’den rivayete göre şöyle demiştir: “Ey Allah’ın Resulü! Bana bir iş söyle ona sımsıkı sarılayım dedim. Resulüllah [s.a.v] şöyle buyurdu:

“Allah’a iman et. Sonra dosdoğru ol.”

Süfyan diyor ki: “Ben, ‘Hangi şeyden sakınayım ya Resulullah?’ diye sordum, O da eliyle dilini işaret etti.”3

Ukbe b. Amir (r.a.)’den rivayete göre şöyle demiştir: Resulüllah [s.a.v]’e ‘Kurtuluş nedir?’ diye sordum. Buyurdular ki;

“Diline sahip ol; evin sana dar gelmesin, günahlarından dolayı ağla!”4

Sehl b. Sa’d (r.a.)’dan rivayete göre Resulüllah [s.a.v] şöyle buyurdu:

“Kim bana, iki çene ve apış arası konusunda söz verir, kefil olursa, bende ona cennet için kefil olurum.”5

Resulüllah [s.a.v] şöyle buyurdu:

“Midesinin, ırzının ve dilinin şerrinden kurtulan, bütün şerlerden kurtulmuş olur.”6

Çünkü insanların çoğunu helak eden şey; mide, ırz ve dil şehvetleridir.

Ebu Hüreyre (r.a) şöyle dedi: Resulüllah [s.a.v]’e, ‘İnsanları cennete en fazla götürecek şey nedir?’ diye soruldu.

Resulüllah [s.a.v],

“Takva ve güzel ahlaktır” buyurdu.

‘İnsanları cehenneme en fazla götürecek şey nedir?’ diye sorulunca da,

“Ağız (dil) ve cinsel organdır” buyurdu.7

Ateşe sokanın en büyüğünden sorulduğu zaman da şu cevabı verdi: ‘İki içi boş olan nesne: Ağız ile tenasül organı!’ İhtimal ki, hadiste bahsi geçen ‘ağız’dan murat, dilin âfetleridir. Çünkü ağız dilin mahallidir ve yine ihtimaldir ki, mideden murat onun menfezidir, yani tenasül uzvudur.

Çünkü, Muaz b. Cebel (r.a) Hz. Peygamber [s.a.v]’e, ‘Ey Allah’ın Resulü. Biz söylediklerimizden sorumlu muyuz?’ diye sordu. Hz. Peygamber [s.a.v] şöyle cevap verdi:

“Ey Cebel’in oğlu! Annen matemini tutsun! İnsanları burunları üzerine ateşe sürükleyen dillerin mahsulünden başka ne olabilir?”8

Süfyan b. Abdillah es-Sakafi (r.a) şöyle demiştir:

“Ben, ‘Ya Resulullah! Sıkıca sarılacağım bir şeyi bana anlat (tavsiye buyur)’ dedim. O,

“Rabbim Allah’tır, de ve istikametli ol” buyurdu.

Ben, ‘Ya Resulallah! Benim hakkımda en çok korktuğun şey nedir?’ diye sordum. Bunun üzerine Resulüllah [s.a.v] kendi dilini tuttu. Sonra, ‘Bu!’ buyurdu.9

Enes (r.a)’dan rivayet edilmiştir. Resulüllah [s.a.v] buyurdu ki:

“Kulun kalbi dosdoğru olmadıkça imanı dosdoğru olmaz. Dili dosdoğru olmadıkça, kalbi dosdoğru olmaz. Kişi, komşusu kendisinin kötülüğünden emin olmadıkça cennete giremez.”10

Dipnot Kaynakça

1 İbni Ebi’d-Dünya, Edebü Lisan s. 183, no:10, Tirmizi 4/660; İbni Hacer Fethu’l-Bari, 11/309, Darimî 2/299

2 Beyhakî, Şuabü’l-iman, 4660; Müsned-i Şihab, İmam Kuzai 228

3 Müslim, İman 55; İbn Mace, Fiten: 62; Taberanî, Mu’cemu’l-Kebir 6396

4 Tirmizi, Fiten 2406. Ahmed b. Hanbel 4/148 (17467)

5 Buhari, Rıkak 23; Tirmizi, Zühd, 2408; et-Tac, 5/183

6 Beyhakî, Şuabü’l-iman, 4/361, 5409

7 Tirmizi, Birr 62. Ayrıca bk. İbni Mace, Züh 29; Sahih-i İbn Hibban, 481

8 Ahmed b. Hanbel, Müsned, 5/235, 236, 245; Münziri, Tergib ve Terhib, 2866; İbn Ebi Şeybe, Musannef, 2/2-3: İmam-ı Buhari, Tarihü’l Kebir 7/426

9 İbni Mace Fiten 3972; Taberanî, Mu’cemu’l-Kebir, 6396

10 İbni Ebi’d-Dünya, Edebu Lisan s. 182, no: 9; Hennad, Zühd (106); Iraki, el-Muğni, 3/94; Zübeydi, İthaf, 7/451. İsnadı hasendir. Senedinde Ali b. Mes’ade vardır. O saduktur, vehimleri vardır. (Takribu’t-Tehzib, 2/44)

Kaynak: İmam-ı Gazâlî, Dil Belası Dilin Âfetleri, Çelik Yayınevi, s. 13-15, Tercüme: Salih Özbey, İst., 2019.

4 görüntüleme
Join my mailing list